قالب وردپرس شرکتی کوادکوپتر

سلول های بنیادی

در مقاله ای که در شماره ۲۹۰ سال ۲۰۰۰ مجله علمی Science به چاپ رسید، بزرگ ترین پیشرفت غیر منتظره سال ۱۹۹۹، جداسازی سلول های بنیادی انسان عنوان شد. این سلول ها به دلیل ویژگی بس توانی که دارند، یعنی قادرند همه انواع متفاوت سلول ها را تولید کنند، مورد توجه بسیار هستند. سلول های بنیادی در اغلب بافت های بالغ وجود دارند. این سلول های تخصص نیافته به عنوان سلول هایی تعریف می شوند که از سویی با تقسیم نامتقارن به تجدید و حفظ خود منجر می شوند و از سویی دیگر سلول دختری تولید می کنند که قادر است وارد مرحله تمایزی شود. بنابراین، شمار آنها افزایش می یابد.

سلول های بنیادی

۱. حوزه مطالعاتی سلول های بنیادی:

  • مطالعه بر روی سلول های بنیادی، حوزه ای از دانش است که به بررسی ایجاد یک موجود کامل از یک سلول می پردازد. چگونگی جایگزینی سلول های آسیب دیده با سلول های سالم در موجود بالغ نیز در این حوزه از دانش قرار دارد.
  • مطالعه سلول های بنیادی از گذشته در بسیاری از حوزه های علوم مطرح بوده است که رویان شناسی، رشد و تکوین، سرطان به ویژه از نظر مولکولی، و پزشکی پیوند از آن جمله است.
  • این سلول ها موضوع پژوهش های بی شماری برای دهه های طولانی تا زمان شبیه سازی گوسفند دالی بوده اند. پس از آن، با جداسازی سلول های بنیادی رویان انسان، بیشترین توجهات به جنبه های اخلاقی، قانونی، علمی و پزشکی این سلولها معطوف بوده است.

۲. ویژگی های سلول بنیادی:

  • دو ویژگی اصلی، سلول های بنیادی را از دیگر سلول ها متمایز می سازد:
  • تمایز نیافتگی: سلول های بنیادی، سلول های تمایز نیافته ای هستند که توسط تقسیم سلولی، خود را به طور مرتب تجدید می کنند. توانایی خود تکثیری یا خودنوزایی معمولا در سراسر عمر یک موجود حفظ می شود.
  • توانایی القا یافتگی: این سلول ها، می توانند تحت شرایط فیزیولوژیکی یا آزمایشگاهی ویژه و دریافت علایم لازم القا شده و سلول هایی با کارکرد تخصصی ایجاد کنند. برای نمونه می توانند به سلول های نبض دار عضلانی قلب یا سلول های تولید کننده انسولین پانکراس تبدیل شوند.

۳. سلول های بنیادی بالغ:

  • در سال های اخیر، توجه زیادی به زیست شناسی سلول های بنیادی بالغ شده است. بخشی از این توجه به دلیل بحث ها و مناظره های اخلاقی و حقوقی است که پیرامون استفاده از سلول های بنیادی رویانی برای درمان بیماری های انسانی، پیوند بافت و اندام و هم چنین پزشکی ترمیمی (۱) مطرح است. در طی سال های اخیر آشکار شده است که توانایی سلول های بنیادی بالغ برای تمایز به سلول های متفاوت به مراتب بیشتر از آن است که پیش تر تصور می شد.
  • برای مدت های دراز این باور در مورد سلول های بنیادی وجود داشت که سلول های بنیادی بالغ تنها قادرند به سلول های مرتبط با بافتی که از آن جدا شده اند، تمایز یابند. در سال های اخیر با توجه به ویژگی انعطاف پذیری که در مورد سلول های بنیادی بالغ مشاهده شده است، این باور به چالش کشیده شده است و اعتقاد بر این است که سلول های بنیادی بالغ قادرند علاوه بر تمایز به سلول های بافتی که از آن منشاء گرفته اند، به سلول های بافت های دیگر نیز تبدیل شوند. بدین ترتیب، می توان گفت که این سلول ها به عنوان منبع بافتی بسیار ارزشمندی در استفاده های بالینی به حساب می آیند.
  • اغلب کارها در مورد ویژگی انعطاف پذیری این سلول ها، بر روی سلول های بنیادی مغز استخوان انجام گرفته است. به دنبال انتقال سلول های مغز استخوان به موش، این سلول ها به شماری از سلول های متفاوت از جمله عضله اسکلتی، غضله قلبی، سلول های اندوتلیال، سلول های کبدی و مغزی تمایز می یابند.
  • نشان داده شده است که به دنبال انتقال سلول های مغز استخوان به انسان، این سلول ها در کبد قابل ردیابی هستند. این امر نشانگر آن است مشابه انعطاف پذیری که در موش دیده می شود. در انسان نیز می تواند رخ دهد.

۴. رده بندی سلول بنیادی براساس توانایی تمایز:

  • سلول های بنیادی بر اساس توانایی تمایز (فرآیندی ضروری برای تکوین یک موجود بالغ که سلول های تخصص نیافته در حال تقسیم، کارکردهای ویژه سلول های تخصصی را کسب می کنند) به چهار رده تقسیم می شوند:
  • سلول های بنیادی تک توان: سلول هایی که قادر هستند تنها به یک رده از سلول ها، تمایز یابند.
  • سلول های بنیادی چند توان: سلول هایی هستند که می توانند به انواعی از سلول های مشتق شده از یک لایه جنینی، تمایز یابند.
  • سلول های بنیادی پرتوان: سلول های پر توان توانایی گسترده تری دارند یعنی قادراند به همه سلول های مشتق شده از هر سه لایه جنینی (اکتر درم، مزودرم و آندودرم) تمایز یابند. از این رو، توانایی تمایز به هر سلول موجود زنده را در درون بدن دارا هستند.
  • سلول های بنیادی بس توان: این سلول ها تنها شامل سلول تخم لقاح یافته است که توانایی ایجاد همه سلول ها و بافت های سازنده بدن را دارا می باشند. به بیان دیگر، این سلول ها توانایی تولید بیش از ۲۰۰ تیپ سلولی در دوره رویانی و همه بافت ها و اندام های برون رویانی لازم برای تکوین رویان در رحم، مانند بندناف و جفت را دارا هستند، و طبیعتا می توانند به یک رویان کامل تبدیل شوند.

۵. جنبه های اخلاقی:

  • با توجه به ویژگی بس توانی و همراه با خصوصیت انعطاف پذیری، سلول های بنیادی، امروزه در پزشکی پیوند بسیار مطرح اند.
  • پیرامون استفاده از سلول های بنیادی به ویژه سلول های بنیادی رویانی و مطالعه روی آنها بحث های اخلاقی و مناظرهای فراوان نیز وجود دارد.
  • با وجود پیشرفت هایی که در فن آوری استفاده از سلول های بنیادی چه در استفاده از آنها برای رفع مشکلات ناباروری در انسان و چه در پزشکی پیوند بافت و اندام به دست آمده است، بیش ترین نگرانی ها در مورد استفاده از سلول های بنیادی رویائی انسان در راستای تولید گونه انسان است.
  • هر ساله، میلیون ها نفر انسان از بیماری های خطرناک مانند بیماری های سیستم عصبی برای نمونه پارکینسون، MS و سکته مغزی بیماری های قلبی (ایست قلبی، بیماری های کبدی هپاتیت)، بیماری های پانکراس (دیابت) و اندام ها رنج می برند یا می میرند. درمان با سلول های بنیادی می تواند موجب بهبود بسیاری از این بیماری ها شود. اما در خصوص این پرسش که این امر به ویژه زمانی که این سلول ها از رویان گرفته شود چه پیامدهایی به همراه خواهد داشت؟ باید گفت که امروزه هر گونه روش های درمانی و آزمایشی جدید در پزشکی، بحث های اخلاقی را چه برای پزشکان و چه برای بیماران به همراه دارد.
  • استفاده از سلول های بنیادی رویانی و مطالعه بر روی آنها یک چالش دیگر نیز به همراه دارد: تخریب رویان انسان…

—————————————————

۱. پزشکی ترمیمی (Regenerative medicine): شاخه‌ای از علم نوین پزشکی است که هدف آن ترمیم و احیا بافت یا اندام آسیب دیده یا از دست رفته می‌باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *