قالب وردپرس شرکتی کوادکوپتر
بخش خدمات آموزشی » درس نامه » حقایق علمی » الکتروفورز روی ژل

الکتروفورز روی ژل

فرایندی را که با استفاده از یک میدان الکتریکی موجب حرکت مولکول های باردار از خلال یک حلال آبی هادی شود، الکتروفورز گویند. الکتروفورز، در واقع نوعی کروماتوگرافی است که طی آن، نیروی برق جابه جایی مولکولی را تسریع می کند.

۱. کاربرد های روش الکتروفورز:

  • معمولا برای جدا کردن مولکول های در حال حرکت به منظور تجزیه و تحلیل آنها از این روش استفاده می شود.
  • در مخلوطی از مولکول ها، حرکت نسبی هر مولکول اساسا بستگی به بار، وزن مولکولی (اندازه مولکول) و شکل آن دارد.
  • قطعه های سبک تر، با سرعت بیشتری نسبت به قطعه های سنگین تر حرکت می کنند. این رخداد موجب جدایی قطعه های متفاوت مولکول از هم می شود که در قالب نوارهای مشخص قابل شناسایی هستند.
  • وزن مولکولی این قطعه ها را نیز می توان به شیوه های متعدد و دقیق تعیین کرد.
  • الکتروفورز برای تشخیص، تفکیک و تمایز تعداد متنوعی از مولکول های باردار (مانند اسیدهای نوکلئیک و پروتئین ها) محلول در آب از یکدیگر وسیله بسیار مناسبی است.

۲. شیوه انجام الکتروفورز:

  • الکتروفورز را می توان روی مولکول ها در محلول آزاد نیز انجام داد، اما این شیوه تقریبا هیچگاه به کار برده نمی شود. در بیشتر موارد، محلولی که حامل میدان الکتریکی و جریان یونی آن است به صورت یک کاغذ تر یا یک ژل تثبیت می گردد.
  • ژل ها به ویژه برای جداسازی مولکول های بسیار بزرگ از یکدیگر، مانند DNA هایی با اندازه های متفاوت بسیار مفیدند. آنها هم چنین برای جداسازی پروتئین ها و نیز انواع RNA از هم قابل استفاده اند.
  • ژل ها (مانند آگارز و آکریل آمید) معمولا از موادی خنثی، بدون بار و جاذب آب که در حلال آبی شبکه ای سه بعدی ایجاد می کنند ساخته می شوند. چنین شبکه ای این امکان را فراهم می آورد که محلول آبی به شکل تکه های شبه جامد در طول بستر خود جابه جا شود.
  • شبکه ای که در محلول تشکیل می شود به میزان بالایی در ویژگی جداسازی و تفکیک ژل مشارکت دارد زیرا میانگین اندازه سوراخ شبکه پلیمری برحسب اندازه مولکولی مولکول های متحرک موجب به تاخیر انداختن حرکت مولکول ها می شود.

۳. الکتروفورز روی ژل آگارز:

  • الکتروفورز روی ژل آگارز در واقع روشی است که برای تجزیه و تحلیل ساختار و کارکرد DNAی به کار می رود و  قدرت تفکیک بالایی دارد.
  • میزان مهاجرت یک ماکرومولکول در میدان الکتروفورزی از میان بستر ژل، بستگی به اندازه، ساختار و بار الکتریکی آن دارد.
  • این روش در پژوهش های اسید نوکلئیک، در تفکیک پلاسمیدها و تعیین وزن مولکولی آن ها کاربردهای فراوانی دارد.

۴. اساس کار روش الکتروفورز:

  • در یک میدان الکتریکی مواد باردار جابه جا می شوند.
  • نوع بار، مسیر حرکت به سمت قطب مثبت یا منفی را تعیین می کند.
  • اجسام واجد بار منفی به سمت قطب مثبت و اجسام دارای بار مثبت به سوی قطب منفی حرکت می کنند.
  • اسیدهای نوکلئیک (DNA و RNA) به دلیل دارا بودن یون های فسفات و نیز اتصال مولکول های SDS (هیدروکربن اشباع شده ۱۲ کربنی است که دارای گروه سولفات با بار منفی در یک انتهای خود می باشد) به آنها، واجد بار منفی بسیار هستند و به سمت قطب مثبت می روند.
  • با استفاده از روش الکتروفورز، در ژل مناسب، مولکول های باردار را می توان از هم جدا کرد.
  • در اوایل این فن آوری از ژل نشاسته استفاده می شد. اگرچه امروزه به دلایل متعدد به وفور از ژل پلی آکریل آمید استفاده می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *